Make your own free website on Tripod.com



วัวเทียมเกวียน


               ประวัติความเป็นมาของกีฬาวัวเทียมเกวียน กีฬาพื้นบ้านประจำสัปดาห์
               กีฬาวัวเทียมเกวียนนั้น เดิมผู้ใหญ่เล่าว่า มีกันทุกตำบลหรือหมู่บ้านใหญ่ๆ ทุกแห่งที่มีการทำนา ปัจจุบันยังมีชชื่อเรียกลานที่ใช้เล่นวัวเกวียนว่า
          "หัวสนาม" บ้าง และ "ท้ายสนาม" " ต้นสนาม" บ้าง เป็นต้น อยู่ในสถานที่หลายแห่ง การเล่นวัวเกวียนจะมีการเล่นผลักเปลี่ยนกันในแต่ละท้องที่
          ทำนองไปเอาแรง หรือไปเป็นแขกตอบแทน ที่เคยมาร่วมให้ความสนุกครึกครื้น ตัวอย่าง เช่น

     


               วันนี้ทางตำบลโรงเข้นักเล่นวัวเกวียนกัน แล้วหลังจากนี้ไปอีก 5 ถึง 7 วัน ก็นัดพร้อมกันไปเล่นที จำบลหนองกระปุหรือบ้านทาน หรือแห่งอื่นต่อๆไป
          หรืออาจเดินทางไปต่างถิ่นไกลๆ เช่น แถวบานถ้ำรงค์ บ้านไร่พะเนียด บ้านบางจาน บ้านกุ่ม บ้านหนองจอก ซึ่งคนละอำเภอ ก็แล้วแต่จะตกลงนัดแนะ
          กันไว้ล่วงหน้า การเล่นวัวเกวียนนั้น มักจะเล่นกันตอนบ่ายที่ เรียกว่า แดดร่มลมตก พอเย็นพลบค่ำ ก็เลิกลาและนำวัวกลับบ้าน ไม่ได้เล่นช่วงกลางคืน
          อย่างเช่น วัวลาน การแข่งขันวัวเกวียน เป็นการเอาเกวียนที่เป็นเกวียนเก่าไม่ใช้งานแล้ว นำมาเอาสิ่งที่ไม่จำเป็นบางอย่างออกแล้วเอามาใช้แข่งวัว
          โดยมีวัวเทียมเกวียน 2 เล่ม เล่มละ 2 ตัว วิ่งในลู่ทางตรงระยะทางประมาณ 100 เมตร ( วิ่งจริงราว 62 เมตร) ครึ่งหนึ่งของทางวิ่ง ต้องทำรั้วเตี้ยๆ
          กันไม่ให้วัววิ่งออกนอกลู่ เป็นรั้วทำง่ายๆ ใช้เสากระบอก มีไม้ไผ่ผ่าซีกผูกไว้สัก 3 ชั้น หรือ ใช้ทางตาลทั้งทาง ปักห่างๆ เป็นแนว 2 ข้างทางวิ่ง
          ในชนบทที่มีการแข่งขันวัวเกวียน สนามวัวเกวียนส่วนใหญ่เป็นสนามใช้ชั่วคราวอาจเลือกบริเวณชายทุ่งชายป่า หรือในนาข้าวที่ปรับพื้นดินให้เรียบ
          ไม่เป็นหลุมเป็นบ่อ การปล่อยวัวมีเส้นเริ่มต้นที่ เรียกวา "ผัง" นายสนามจะเป็นผู้คอยดูแลคู่แข่งขัน ในการตั้งผัง ถ้าให้สัญญาณเริ่ม
          การแข่งขันแล้ว ปรากฏว่าเกวียนแต่ละเล่มออกไม่พร้อมกันต้องนำมาตั้งที่ผังใหม่ เช่นเดียวกับเกวียนที่วัวพากันวิ่งออกนอกลู่ที่เรียกว่า "เสียสนาม"
          ก็ต้องนำมาตั้งใหม่ที่จุดเริ่มต้น "ผัง" หรือจะปรับแพ้ก็แล้วแต่จะตกลงกันไว้ ก่อนการเริ่มต้น การแข่งวัวเกวียนเป็นตอนสำคัญตอนหนึ่งที่
          ต้องชิงไหวพริบ เพื่อนเป็นการเอาชนะคู่แข่งขัน ในการเลือกวัวเข้าแข่งขันจะเลือกที่บ่าของวัว ( วัวบางตัวถนัดบ่าซ้ายหรือบ่าขวาที่
          ไม่เหมือนกัน) และต้องเลือก คนแทงวัวอีกด้วย เพราะคนแทงวัวก็เหมือนกับจ้อกกี้ที่ลงแซ้ม้าแข่ง

     


               การแพ้ชนะนั้นถือตามกติกาแล้วแต่จะตกลงกัน เช่น ต้องชนะกันขาดลำ คู่คี่ หรือเกวียนสะกัน (เกี่ยวลากกันไป) โดยลากอีกฝ่ายหนึ่งไปถึง
          หลักชัย (เรียกว่าเฉียบ) ไม่ถือว่าเป็นการชนะ การแพ้ชนะนอกจากฝีเท้าวัว และความเฉลียวฉลาดของวัวแล้ว คนบังคับวัววิ่งหรือคนแทงวัว ซึ่งประจำ
          เกวียนอยู่นั้นต่างก็มีส่วนสำคัญ เพราะเป็นบุคคลที่จะลงปะฏักวัวไปตลอดการแข่งขัน เพื่อกระตุ้นให้วัววิ่งสุดกำลังตรงไปยังเส้นชัย เจ้าของวัวจึงมักจะ
          ต้องหาคนแทงวัวที่มีฝีมือเข้าทำการแข่งขัน วัวเกวียนเป็นการกีฬาที่ออกจะวิบาก มีการเล่นพนันขันต่อโดยตั้งเป็นเดิมพัน หรือเสมอนอกใน ระหว่าง
          เจ้าของวัวและผู้ชม มีการพนันได้เสียแต่ไม่มากนัก เช่นเพียงแค่พนันสุราขวดสองขวด ความสนุกของชาวบ้านจึงอยู่กับวิถีชีวิต ที่เป็นลักษณะการ
          ใช้ชีวิตในแบบ ลูกทุ่งใกล้ชิดกับวัวสัตว์เลี้ยงที่ได้อาศัยแรงงาน ช่วงว่างงานนาก็นำวัวมาเล่นเป็นกีฬา ชาวนาจึงรู้และเข้าใจถึงธรรมชาต ิของวัว
          เป็นอย่างดี ไม่กลัวถูกย่ำ ถูกเตะ หรือ ขวิด สามารถยึดจับเข้าหน้าเข้าหลัง ทับหนอก ความสามารถบังคับวัวดังกล่าวจึงมีประโยชน์ไม่เฉพาะใช้งานเท่านั้น
          ยังนำมาเล่นเป็นกีฬาไม่ว่าจะเป็นการแข่งวัวเทียมเกวียนหรือวัวลานได้อีก เป็นของสนุกที่ชื่นชอบ ส่วนที่มีการเล่นพนันกันบ้าง ก็ถือว่าเป็นผลพลอยได้
          ของคนรักสนุกไปอีกแบบหนึ่ง

     


               กฎ กติกา ในการแข่งขันวัวเทียมเกวียน ( ด้านความเร็ว)
          1. สถานที่แข่งขันมีความยาว 120 เมตร
          2. ทีมที่สมัครเข้าแข่งขัน มีทั้งหมด 8 คู่ เกวียน 16 เล่ม แข่งครั้งละ 1 คู่ เกวียน เล่มหนึ่งจะใช้วัวเทียมเกวียน 2 ตัว
          3. ทางอำเภอจะจัดเตรียมเกวียนกลางไว้สำหรับแข่งขัน จำนวน 6 เล่ม ล้อสำรอง 4 ล้อ
          4. ผู้ควบคุมวัวบนเกวียนมี 1 คน ใช้ปะฏักปลายแหลมไม่เกิน 4 มม. เพื่อสะกิดเตือนวัวคูใจให้ทะยานไปข้างหน้า โดยมีเฉียบ (เส้นชัย) วัวคู่ใดใช้เวลา
          น้อยที่สุดถือว่าชนะ
          5. การให้สัญญาณ จะใช้ตีโกรกหรือระฆัง
          6. การแข่งขันจะแข่งขันเป็นเวลา 3 วัน... ......



               ขอขอบคุณ   http://www.cablephet.com/   ที่เอื้อเฟื้อข้อมูล ค่ะ